सुर्खेतः कर्णालीमा एक वर्षमा ३ सय ९६ वटा मानवअधिकार उल्लंघनका घटना घटेका छन् । सन २०२१ मा पीडित भएकामध्ये मानवअधिकार उल्लंघनका घटनामा ४ महिला र ३० पुरुष गरी ३४ जना तथा ज्यादतीका घटनामा ३ सय २० महिला र ७६ जना पुरुष गरी ३ सय ९६ जना पीडित भएका छन् ।
अनौपचारिक क्षेत्र सेवा केन्द्र इन्सेकले शनिबार सार्वजनिक गरेको बर्ष पुस्तक २०२२ अनुसार उक्त तथ्याङ्क सार्वजनिक गरिएको हो । तथापि यो तथ्याङ्क विगतभन्दा केही सुधार भएको इन्सेकको निष्कर्ष छ । सन् २०२० मा मानवअधिकार उल्लंघनका घटनामा ७ महिला र ५१ पुरुषसहित ५८ जना पीडित भएका थिए भने ज्यादतीका घटनामा ३ सय ३२ महिला र ९४ जना पुरुषसहित ८४ जना पीडित भएका थिए ।
इन्सेकको तथ्याङ्कका आधारमा कर्णाली प्रदेशको मानवअधिकारमा केही सुधार आएपनि कारागारमा मृत्यु, परिवारबाटै भएका हत्या र धम्कीका घटना भने बढी अभिलेख भएको पाइएको छ । यस्तै जातीय विभेदका घटनामा समेत खासै सुधार नभएको पाइएको छ । सन् २०२१ मा दुई जनाको कारागारमा मृत्यु भएको, २० जना महिला र १४ जना पुरूषगरी ३४ जनाको हत्या भएको र धम्कीका घटनाबाट १२ जना पीडित भएको इन्सेकले अभिलेख गरेको छ ।
यस्तै ८३ जना बालिका र एकजना बालक बाल अधिकारका घटनामा पीडित भएका छन् । घटनामा सबैभन्दा बढी महिलाहरू पीडित भएको देखिएको छ । महिला हिंसाका घटनामा २ सय ५ जना पीडित भएको अभिलेख छ । बलात्कारका घटनामा ८०, बलात्कार प्रयासका घटनामा ६ र यौन दुर्व्यवहारका घटनामा २९ जना गरी १ सय १५ जना पीडित भएका छन् ।
इन्सेक कर्णाली प्रदेश संयोजक नारायण सुवेदीले कर्णालीका जिल्लाहरुका कारागारमा क्षमताभन्दा कैदी बन्दी बढी राखिएकाले व्यवस्थापनमा समस्या भएको बताए । १० जिल्लाका कारागारको क्षमता ६ सय ८६ जना राख्न रहेकोमा सन २०२१ को अन्त्यमा १ हजार ९८ कैदी बन्दी कारागारमा रहेको तथ्याङ्क पाइयो,’ उनले भने, ‘यो अवस्थाले कैदी वन्दीले न्युनतम मानव अधिकारको उपभोग गर्न पाइरहेका छैनन् ।’ राताेपाटीबाट
खुल्ला प्रेस । ७ फाल्गुन २०७८, शनिबार २०:०३